Mitutoyo CRYSTA CMM ile Koordinat Ölçümü

1) Ortam, Seviyeleme ve Isıl Denge

• Seviyeleme: Makine ayakları ile gövde twist giderilir; granit tabla referans alınır.
• Isıl denge: Oda sıcaklığı sabitlenir; makine ve iş parçası ölçüm öncesi aynı çevre koşullarında bekletilir.
• Termal kompanzasyon: CRYSTA-Apex V/S; skala, iş parçası ve ortam sıcaklık sensörleri ile 20 °C’e normalize edilmiş sonuç üretir (16–26 °C aralığı).

2) Prob Türleri ve Uygulama

• Dokunmalı (TP20/TP200/TP7M): Noktasal ölçümler, yüksek tekrar kabiliyeti; PH10M/PH10T indeksli başlıkla erişim kolaylığı.
• Taramalı (SP25M/RSP3, MPP-310Q): Serbest formlar/dişli/kanat yüzeylerinde sürekli veri toplama; yüksek nokta yoğunluğu.
• Uç & stylus yönetimi: Uzun/dirsekli stylus kullanımlarında dinamik hız sınırları ve bükülme etkisi göz önünde tutulur.

3) Yazılım ve Programlama

• MCOSMOS: CAD tabanlı ölçüm, raporlama ve istatistik modülleriyle genel amaçlı CMM yazılımı.
• MiCAT Planner: Model tabanlı GD&T bilgilerini okuyup ölçüm programını otomatik türetebilir; prob değişimlerini ve yolları optimize eder.

4) Ölçüm Stratejisi (Adım Adım)

1. Hizalama: Parça koordinat sistemini (3-2-1) veya best-fit ile oluştur; referans yüzey/delik ve datum’ları sabitle.
2. Prob kalibrasyonu: Referans küre/ring ile stylus çap/uzunluk ve prob ofsetlerini kalibre et; farklı stylus konfigürasyonlarını doğrula.
3. Özellik ölçümleri: Düzlem, silindir, koni, küre, profil; gereğinde taramalı strateji kullan.
4. GD&T değerlendirme: Konum, eşmerkezlilik, diklik, profil, dairesellik vb. toleransları uygula.
5. Raporlama: Özellik tablosu, sapma diyagramları ve istatistik özetleriyle sonuçları kaydet.

5) Doğruluk, MPEE ve Hata Yönetimi

• MPEE (E0) örneği: CRYSTA-Apex ailesinde tipik olarak (1.7 + 3L/1000) µm sınıfı değerler; model/konfigürasyona bağlıdır.
• Kaynaklar: Hataların büyük kısmı hizalama, prob montajı, stylus esnemesi ve çevresel değişkenden gelir; her parti öncesi kısa referans ölçüm yapılması önerilir.

6) Doğrulama ve Test Parçası

• Artefaktlar: Step-gauge, uzunluk çubuğu, halka/plug mastar ve karşılaştırma küresi ile sistem doğrulanır.
• Örnek parça: Delik-şaft-yüzey içeren numune ile gerçek koşullara yakın doğrulama yap.

7) Önerilen Periyot Planı