Mazak QT/QTN Kalibrasyonuna Kapsamlı Rehber

Giriş ve Kapsam

Quick Turn (QT) ve Quick Turn Nexus (QTN) torna tezgâhları, yüksek verimlilik için rijit turret yapısı ve hassas eksen sürücüleri kullanır. Doğru kalibrasyon; geometri, servo ve ölçüm sistemlerinin birlikte doğrulanmasıyla elde edilir. Bu rehber, tezgâhın taşınması, çarpışma veya periyodik bakım sonrasında uygulanabilecek adımları içerir.

1) Seviyeleme ve Termal Denge

Seviye: Gövde burulması ve eğimi giderilecek şekilde makine ayaklarını ayarlayın; hem yatay hem düşey doğrultuda kontrol edin.
Termal denge: Mil ve eksenleri ısındırma çevriminden geçirin; sıcaklık stabil olduktan sonra ölçümlere başlayın.

Seviye/termal stabilize olmadan yapılan ölçümler, turret ve Tool Eye ayarlarını yanıltır.

2) Turret Geometrisi: Merkez ve Eğim (Inclination) Ayarı

Hızlı kontrol

Boş turret bloğunu referans yüzey olarak kullanıp X doğrultusunda saatle süpürün; eksen merkezine göre simetriyi kontrol edin.
Gerekirse curvic coupling gevşetme ve mikro ayar ile eğimi düzeltin; sıkma sonrası tekrar ölçün.

Merkez hattı: Üst/alt takım burunlarının merkez hattına yakınlığı ve aynadaki küre/konik referansla hizası kontrol edilmelidir.
İndeksleme tekrarı: Turret farklı istasyonlarda tekrar merkezlenmeli; sapma istasyon bazlı ise mekanik aşınma/kopça kontrolü yapılır.

3) Tool Eye Kalibrasyonu (BA95–BA99)

Tool Eye, takım ucu konum ölçümü için kullanılır ve X/Z doğrultularında ofset/telafi parametreleriyle çalışır. Tipik akışta önce sensör genişliği ve konum parametreleri ayarlanır, ardından test kesimi ile doğrulanır.

Örnek adımlar

Home dönüşlerini tamamlayın; turret/eksen konumları stabil olsun.
Önce X ekseni sensör genişliği ve konumu; sonra Z ekseni için karşılık gelen parametreleri girin (BA95–BA99 ailesi).
Takım öğretme (teach) ve kontrol kesimi yapın; ölçüm farkına göre ilgili parametreyi küçük adımlarla düzeltin.

Yeni sensör montajı sonrası, tüm alt parametrelerin sırayla güncellenmesi gerekir.

4) Dairesel Test (Ballbar) ile Servo/Geometri Sağlığı

Ballbar testi; iki eksenin eş zamanlı dairesel interpolasyon kabiliyetindeki hataları tek çevrimde görünür kılar. QT/QTN’de uygun kit ile 360° testler yapılabilir; sonuçlar backlash, ölçek ve diklik hatalarına işaret eder.

Düşük/orta/yüksek ilerleme ile çoklu çevrim koşturun; saat yönü/tersi sapmaları karşılaştırın.
Raporu RMS/sekizlik değeri, dörtgenlik ve histerezis bulgularıyla yorumlayın.

5) Lazer Interferometre ile Lineer Eksen Doğrulama

Lineer eksenlerde ileri/geri çok noktalı ölçümlerle konumlama hatası ve tekrarlanabilirlik doğrulanır. Ölçülen hata eğrileri telafi tablolarının (pitch error compensation) güncellenmesinde kullanılır.

Hava sıcaklığı, basınç ve nemi kaydedin; kırılma indisi düzeltmesini etkin tutun.
Her eksen için eşit aralıklı çoklu nokta ve çift yönlü tekrar koşuları yapın.

6) Telafi Tabloları ve Parametre Güncellemeleri

Ballbar/lazer bulgularına göre eksen telafileri ve turret/Tool Eye ilişikli parametreleri güncelleyip makineyi resetleyin. Güncel değerleri yedekleyin ve etki analizini test kesimiyle doğrulayın.

7) Test Kesimi ve Doğrulama

Dış/İç çap ve alın tornalama ile nominal ölçüye yakın değerler işleyin; sapmaların tekrar edebilirliğini analiz edin.
Tool Eye ile öğretilmiş takım verisinin gerçek parça sonuçlarıyla uyuştuğunu doğrulayın.

Önerilen Periyotlar

İşlem	Periyot	Amaç
Seviye & termal denge kontrolü	Aylık / taşınma-çarpışma sonrası	Geometri stabilitesi
Ballbar testi	3–6 ay	Servo/backlash/diklik trendi
Lazer interferometre	6–12 ay	Konumlama doğruluğu
Tool Eye kalibrasyonu	6–12 ay / sensör değişimi sonrası	Takım ölçüm güvenilirliği

İpuçları

Parametreye yazmadan önce tam yedek alın; değişiklik sonrası her zaman kontrol koşusu yapın.
Turret indeksleme tekrarı kötü ise mekanik aşınma ve hidrolik kilitlemeyi inceleyin.
Testleri aynı çevresel koşullarda tekrarlayarak gerçek trendi görün.