CNC Pitch Error Kalibrasyonu ve ISO 230 Testleri

CNC tezgâhlarda vidalı mil adım hataları “pitch error” olarak adlandırılır ve hassasiyet kaybına yol açar. Bu yazıda ISO 230-2’ye göre ölçüm yöntemleri, lazer interferometre kullanımı ve kompanzasyon tablolarıyla düzeltme süreçlerini inceleyeceğiz.

Pitch error nedir?

Pitch error, vidalı milin her adımda teorik değerle fiili ilerleme arasındaki farktır. Uzun stroklarda kümülatif hatalara yol açar. Bu durum iş parçasında boyutsal sapmalara ve tolerans dışı sonuçlara neden olabilir.

ISO 230-2’ye göre ölçüm

Lazer interferometre ile belirli aralıklarla (ör. 100 mm) ölçüm yapılır.
Her nokta için teorik konum ile gerçek konum arasındaki fark kaydedilir.
Verilerden konumlama hatası (E_pos), tekrarlanabilirlik (R) ve histerezis (H) çıkarılır.

Ölçümler sırasında ortam sıcaklığı, nem ve basınç değerleri kayıt altına alınmalıdır; çünkü ışık hızı değişimleri ölçümü etkiler.

Kompanzasyon tabloları

Modern CNC kontrol üniteleri, ölçülen pitch error değerlerini tablo olarak kaydedip her pozisyon için düzeltme uygular.

Konum (mm) | Ölçülen Hata (µm)
0          | 0
100        | +12
200        | +18
300        | +25
...        | ...

Bu tablo kontrolöre girildiğinde, servo sürücüler hedef konumu buna göre telafi eder.

Ballbar testi ile destek

Pitch error esasen lineer bir hata türü olsa da ballbar testleri dairesel interpolasyondaki etkilerini gösterebilir. Özellikle backlash ve geometrik hatalarla birlikte değerlendirilmelidir.

Örnek sonuçların yorumlanması

Kümülatif hata: Uzun stroklarda 100 µm üzerinde ise işleme kalitesini ciddi etkiler.
Tekrarlanabilirlik: 5 µm altında ise kompanzasyon sonrası sistem güvenilirdir.
Histerezis: Yön değişimlerinde 10 µm üzeri ise mekanik boşluk kontrol edilmeli.